“Michael Jordan Của Công Cuộc Dịch Kinh Thánh”: Gặp Gỡ Nữ Giáo Sĩ Vĩ Đại Mà Có Lẽ Bạn Chưa Từng Nghe Đến

Đó là vào đầu những năm 2010. Khi ấy, Jordan Monson chỉ là một thực tập sinh cấp thấp trong công tác dịch Kinh Thánh. Trong một hội nghị, một người bạn bất ngờ hỏi anh, “Bạn có muốn gặp Michael Jordan nổi tiếng trong lĩnh vực dịch Kinh Thánh không?”

Không biết là ai, nhưng Monson vẫn đồng ý gặp. Và anh hoàn toàn sững sờ khi quay lại, thấy một phụ nữ người Anh khoảng ngoài 70 tuổi, bước đi hơi khập khiễng, đang tiến về phía mình.

“Tôi để ý thấy trong khán phòng, khi bà ấy xuất hiện… gần như cả căn phòng chững lại,” Monson nhớ lại. “Ai nấy đều nhìn về phía bà, rồi từng người một — toàn những lãnh đạo rất quan trọng — lần lượt bước đến chào bà.” Anh đùa thêm: “Có lẽ chỉ thiếu mỗi việc họ cúi đầu là đủ thấy mức độ kính trọng rồi. Thật khó tin.”

Không cần nói cũng biết, chàng học giả trẻ lúc ấy quyết tâm tìm hiểu xem người phụ nữ đó là ai. Và rất nhanh sau đó, Monson nhận ra bà chính là một trong những nhà truyền giáo có tầm ảnh hưởng lớn nhất… mà hầu như chẳng ai biết đến: Tiến sĩ Katharine Barnwell.

Ở phương Tây, người ta thường nghĩ rằng ảnh hưởng lớn thì ắt phải nổi tiếng. Nhưng trường hợp của Barnwell lại hoàn toàn đảo ngược suy nghĩ đó. Việc bà gần như vô danh không phải vì bà kém ảnh hưởng, mà vì bà quá bận rộn làm việc — chủ yếu tại Tây Phi — để đưa Kinh Thánh đến với những cộng đồng chưa từng nghe Tin Lành.

“Bà ấy gần như rút khỏi ánh đèn sân khấu, hoặc chưa bao giờ được chú ý,” Monson nói. “Nhưng nếu nhìn vào số lượng người trên thế giới đã trở thành Cơ Đốc nhân, phần lớn nhờ công trình của bà, thì hoàn toàn có thể nói rằng tầm ảnh hưởng của bà lớn hơn Billy Graham gấp hàng trăm lần. Thật không thể tin nổi.”

Kể từ lần gặp gỡ định mệnh đó, Monson dần trở thành một người nghiên cứu sâu về cuộc đời và công việc của Barnwell. Anh chính là tác giả cuốn tiểu sử sắp ra mắt mang tên Katharine Barnwell: How One Woman Revolutionized Modern Missions (Katharine Barnwell: Người Phụ Nữ Đã Cách Mạng Hóa Công Tác Truyền Giáo Hiện Đại), dự kiến phát hành ngày 29/4 và hiện đã mở đặt trước.

Trong bối cảnh công tác truyền giáo ngày càng rời xa mô hình “xuất khẩu từ phương Tây” để hướng về Hội Thánh toàn cầu, ảnh hưởng âm thầm của Barnwell đã để lại một dấu ấn sâu đậm.

“Khắp thế giới truyền giáo lúc bấy giờ, người ta bắt đầu nói về việc nâng đỡ các dân tộc, nâng đỡ Hội Thánh toàn cầu,” Monson giải thích. “Người phương Tây đã làm công việc này suốt hơn 400 năm — có thành quả, nhưng cũng có không ít điểm mù. Đã đến lúc trao lại cây gậy tiếp sức cho Hội Thánh địa phương.” Anh nói thêm: “Katharine Barnwell… đã huấn luyện cả thế giới để tự mình dịch Kinh Thánh.”

Bà Barnwell, nay đã 87 tuổi, là người tiên phong cho phương pháp dịch Kinh Thánh theo tiếng mẹ đẻ. Trải qua nhiều năm phục vụ tại Nigeria, nữ ngôn ngữ học tận tụy này tập trung xây dựng một hệ thống giúp các cộng đồng có thể tiếp cận cả Cựu Ước lẫn Tân Ước bằng chính ngôn ngữ thân thuộc nhất với họ.

Phương pháp của bà — ngày nay được biết đến với tên gọi Phương pháp Dịch Barnwell — được sử dụng rộng rãi, đúng như mục đích ban đầu: dành cho những người dịch không chuyên. Hệ thống này hướng đến ba mục tiêu rõ ràng: truyền đạt chính xác ý nghĩa Kinh Thánh, sử dụng ngôn ngữ tự nhiên, dễ hiểu, và trung tín tuyệt đối với ý định của bản gốc.

Làm việc cùng các nhóm dịch giả trong cộng đồng, phương pháp của Barnwell dựa trên ngôn ngữ gốc của Kinh Thánh (chủ yếu là tiếng Hy Lạp và Hê-bơ-rơ), tập trung dịch theo ý nghĩa và tư tưởng thay vì bám sát từng chữ. Để bảo đảm độ chính xác, các bản dịch còn phải được dịch ngược trở lại những ngôn ngữ phổ biến như tiếng Anh hoặc tiếng Pháp. Bên cạnh đó là những khóa huấn luyện chuyên sâu về ngôn ngữ học và giải kinh, nhằm trang bị đầy đủ công cụ cho các dịch giả địa phương.

Dù đạt được những thành tựu chưa từng có và có đóng góp không thể phủ nhận cho công cuộc dịch Kinh Thánh, Monson vẫn mô tả Barnwell — người đến nay vẫn tiếp tục làm việc trong lĩnh vực ngôn ngữ học — là “người khiêm nhường nhất tôi từng gặp.” Anh kể rằng bà thậm chí còn thấy không thoải mái khi nhìn thấy gương mặt mình trên bìa cuốn tiểu sử.

Theo Monson, phản ứng đó phản ánh trọn vẹn triết lý sống của bà. “Bà làm việc không mệt mỏi vì lợi ích của người khác trên khắp thế giới, và gần như không nghĩ gì đến bản thân,” anh nói. “Bà thậm chí còn thấy khó chịu khi người ta nhớ đến mình. Suốt thời gian đó, bà cứ khăng khăng: ‘Mọi điều tôi làm đều là làm cùng đội nhóm; tôi không hiểu vì sao cả cuốn sách này lại chỉ nói về tôi.’”

Chính thái độ ấy — sự khiêm nhường đi ngược lại mọi logic thông thường — đã trở thành nguồn khích lệ sâu sắc cho Monson.

“Điều gì xảy ra khi một người hoàn toàn tập trung vào Vương quốc Đức Chúa Trời, hoàn toàn tập trung vào việc rao truyền Tin Lành của Chúa Giê-xu, đến mức gần như quên mất chính bản thân mình?” anh suy ngẫm.

Dịch: Eunice Tu

Nguồn: cbn.com

Bài vở cộng tác hoặc góp ý xin gửi về tintuc@hoithanh.com