Sáng Thế Ký Và Truyền Thuyết Nguồn Gốc Người H’Mông Ở Trung Quốc

Người Miêu ở Trung Quốc, ở Việt Nam gọi là người H’Mông , nên xin dịch là người H’Mông theo cách cách gọi ở Việt Nam

Các nhà sử học từ lâu vẫn ngạc nhiên trước thực tế rằng nhiều dân tộc trên khắp thế giới đều có những truyền thuyết về nguồn gốc vũ trụ và loài người với một số chi tiết và tên gọi tương đồng, đặc biệt là câu chuyện về một trận đại hồng thủy hủy diệt thế giới . Có lẽ chúng đều bắt nguồn từ cùng một câu chuyện cổ xưa, nhưng khi được truyền miệng qua nhiều đời, nhiều chi tiết dần bị mai một, biến dạng hoặc được thần thoại hóa, dù vẫn còn giữ lại một số yếu tố nguyên thủy. Ernest Truax, một nhà truyền giáo cả đời làm việc Chúa giữa người H’Mông ở Trung Quốc, đã nhận thấy bài sử thi kể về sự sáng thế cùng nguồn gốc loài người của họ có nhiều điểm rất giống với Kinh Thánh nên đã dịch và xuất bản cho mọi người tham khảo. Sử thi này mang lại lời chứng độc lập đáng kể về sự thật của những chi tiết được ghi trong Sáng Thế Ký.

I. Giới Thiệu Sử Thi Sáng Thế Của Người H’Mông

Các bộ tộc H’Mông ở Trung Quốc trước đây sinh sống ở phần lớn khu vực phía nam sông Dương Tử, nhưng dần bị người Hoa với vũ khí và tổ chức tốt hơn đẩy lùi vào các vùng núi phía tây nam. Theo lời nhà truyền giáo Ernest Truax, nhóm người H’Mông mà ông phục vụ cho biết tổ tiên họ từng bị đánh đuổi khỏi tỉnh Giang Tây.

So với nhiều bộ tộc khác, các truyền thống của người H’Mông ở đây được gìn giữ rất chính xác. Đó là vì chúng không chỉ được truyền lại dưới dạng văn vần mà còn ở dạng câu đối, trong đó các ý cùng nghĩa hay tương tự được diễn đạt bằng những từ ngữ tương đương hoặc gần nghĩa, để câu sau làm định nghĩa cho câu trước. Hình thức này rất giống với lối thi ca trong Kinh Thánh - như Thi Thiên 21:1,2.

II. Bản Ghi Chép Của Nhà Truyền Giáo Ernest Truax

1. Sự Sáng Thế

Vào ngày Ông Trời dựng nên trời và đất.
Vào ngày đó, Ngài mở ra cánh cổng của ánh sáng.
Trên đất, Ngài làm nên đất và đá.
Trên trời, Ngài làm nên các vì sao, mặt trời, và mặt trăng.
Trên đất, Ngài dựng nên chim ưng và diều hâu.
Dưới nước, Ngài dựng nên tôm và cá.
Nơi hoang dã, Ngài làm nên hổ và gấu,
Ngài trải thảm xanh phủ các ngọn núi,
Làm nên rừng rậm trải dài trên các dãy núi,
Làm nên cây mía xanh nhạt,
Làm nên bụi tre rậm rạp.

2. Sự Tạo Dựng Con Người

Trên đất, Ông Trời dựng nên một người nam từ bụi đất.
Từ người nam được dựng nên đó, Ngài tạo nên một người nữ.
Rồi Tổ phụ Đất* làm một cái cân bằng đá,
(*A-đam trong tiếng Do Thái nghĩa là Đất,
bài sử thi này nhớ tên A-đam theo nghĩa của tên ấy)
Để ước lượng trọng lượng của đất đến tận cùng đáy,*1
(*1. Người H’Mông nói rằng ở dưới cùng trong lòng đất
là vùng đất của người lùn.)
Tính toán khối lượng của các thiên thể,
Và suy ngẫm về đường lối của Đấng Thánh, Ông Trời.
Tổ phụ Đất sinh ra Tổ phụ Se-teh
Tổ phụ Se-teh sinh ra con trai là Lusu
Lusu sinh Gehlo, và Gehlo sinh Lama
Tổ phụ Lama sinh ra người nam tên là Nuah*.
(*Tên phiên âm từ cách đọc của người H’Mông. Se-teh nghe gần giống Sết, Lama giống Lê-méc, Nuah giống Nô-ê). Trong Kinh
Thánh Sáng Thế Ký 5 thì Lê-méc sinh ra Nô-ê, Mê-tu-sê-la sinh ra Lê-méc. Lusu nghe hao hao giống Mê-tu.)
Vợ ông là Tổ mẫu Gaw Bo-lu-en.
Các con trai của họ là Lo Han, Lo Shen, và Jah-hu *2
(*2: nghe khá giống tên3 con trai của Nô-ê là Sem, Cham, và Gia-phết
trong Kinh Thánhở Sáng Thế Ký 5:32, thứ tự Sem, Chambị đổi)
Từ đó, mặt đất bắt đầu đầy dẫy các gia đình và bộ tộc.
Thế giới thọ tạo được chia sẻ bởi những gia tộc và nhóm người.

3. Thế Gian Trở Nên Gian Ác

Chúng không làm theo ý muốn Ông Trời hay đáp lại tình yêu thương của Ngài.
Nhưng đánh hại lẫn nhau và chống nghịch Đấng Thánh.
Lãnh đạo của họ giơ nắm đấm lên trước Đấng Quyền Năng
Rồi mặt đất rung chuyển sâu tới ba tầng địa chất.
Xé rách không khí đến tận đỉnh bầu trời.
Cơn giận dữ của Ông Trời nổi lên.
Lửa giận bừng cháy nơi đáy mắt và thiên nhan Ngài;
Cho đến khi Ngài phải đến và hủy diệt loài người.
Đến và tiêu diệt cả thế giới đầy dẫy tội ác.

4. Trận Lụt Nuah

Trận lụt Nuah (Nô-ê)

Rồi trời đổ mưa như thác lũ suốt bốn mươi ngày.
Sau đó là năm mươi lăm ngày sương mù và mưa phùn.
Nước dâng vượt quá các đỉnh cao và dãy núi.
Nước lụt tràn ngập các thung lũng và vùng trũng.
Cả đất không còn chỗ nào để trú ẩn!
Trên đất không còn nơi đặt chân để sinh tồn!
Loài người bối rối, bất lực, và bị hủy diệt,
Tuyệt vọng, kinh hoàng, suy kiệt và diệt vong.
Nhưng Tổ phụ Nuah là người công bình.
Tổ mẫu Gaw Bo-lu-en là người ngay thẳng.
Họ đóng một con tàu lớn.
Một con tàu rộng rãi và vững chắc.
Cả nhà họ lên tàu và nổi trên mặt nước,
Cả gia đình trọn vẹn vượt qua cơn lụt an toàn.
Các loài thú đi vào tàu từng cặp đực cái.
Các loài chim đi theo cũng được ghép từng đôi.
Khi kỳ hạn đã trọn, Ông Trời ra lệnh cho nước rút.
Ngày ấy đến, nước lụt rút đi.
Rồi Nuah thả một con bồ câu từ nơi trú ẩn của họ,
Sai nó bay đi và mang tin tức trở về.
Nước lụt rút xuống thành hồ và biển;
Bùn lầy bị giới hạn trong các ao và trũng.
Một lần nữa đất khô hiện ra để con người cư ngụ;
Có chỗ để dựng nhà và bắt đầu lại.
Trâu sau đó được mang đến, làm lễ vật dâng lên Trời,
Gia súc béo tốt được dâng làm sinh tế cho Đấng Quyền Năng.
Rồi Đấng Thánh ban phước cho họ;
Ông Trời ban cho họ ân điển tốt lành.

5. Chuyện Tháp Ba-bên

Bản đồ di cư của con cháu Nô-ê sau khi tản lạc ở Ba-bên (Sáng Thế Ký 10)

Lo-han sau đó sinh Cusah và Mesay.
Lo-shan sinh Elan và Nga-shur.*3
(*3 Lo-ham nghe giống Cham, và Lo-shan giống Sem. Trong Kinh Thánh, con của Cham là “Cút, Mích-ra-im, Phút, và Ca-na-an”, còn của Sem là “Ê-lam, A-su-rơ, A-pác-sát, Lút và A-ram” theo Sáng Thế Ký 10:6, 22. Cusah nghe giống Cút, Mesay hao hao Mích-ra-im, Ê-lam nghe giống Elan, còn A-su-rơ hao hao Nga-shur).
Dòng dõi của họ trở thành các bộ lạc và nhóm người;
Hậu tự của họ thiết lập các khu trại và thành phố.
Lời hát của họ đều có cùng giai điệu và âm nhạc;
Tiếng nói của họ đều có cùng từ vựng và ngôn ngữ.
Rồi họ nói rằng chúng ta hãy xây cho mình một thành phố thật lớn;
Chúng ta hãy dựng lên tận trời một cái tháp thật cao.
Việc này là sai, nhưng họ vẫn quyết làm;
Nó chẳng đúng, nhưng họ vẫn dại dột cố chấp.
Ông Trời bấy giờ đánh phạt họ, thay đổi ngôn ngữ và giọng nói họ.
Trong cơn thịnh nộ, Ngài làm lộn xộn tiếng nói họ.
Người này nói mà người kia không hiểu;
Người nói đúng câu từ, nhưng người ra không thể hiểu người.
Vì thế thành phố họ xây dựng không bao giờ được hoàn thành;
Vậy nên cái tháp họ đang làm phải đứng đó dở dang.
Rồi trong tuyệt vọng họ phân tán dưới khắp bầu trời,
Họ chia tay để đi khắp thế giới. *4
Họ đi đến sáu góc và nói sáu thứ tiếng.
(*4. Bản dịch nghĩa đen ở đây là: "Họ chia tay đi sống quanh quả cầu thế giới." Người H’Môngkhông biết gì về việc trái đất hình tròn, nên phân đoạn này dường như chỉ ra sự hiểu biết hoàn hảo của con người thuở xưa – nhưng kiến thức đó nay đã mai một dần.)

6. Gia Phả Người H’Mông

Tổ phụ Jahphu nhận được phần trung tâm của các quốc gia.
Con trai người là Tổ phụ Go-men.*5
(*5. Jahphu nghe như Gia-phết, và Go-men như Gô-me trong Kinh Thánh Sáng Thế Ký 10:2. Từ điều này, ta thấy rằng người H’Môngtruy nguyên tổ tiên của mình từ Gia-phết và Gô-me, điều này làm cho họ thuộc về gốc Indo-European.)
Người lấy cho mình một người vợ là Tổ mẫu Go-yong.
Cháu trai của họ và vợ đều lấy tên là Tutan.
Hậu duệ của họ được liệt kê theo thứ tự như sau:
Tổ phụ Gawndan Mew-wan,
Tổ mẫu Cawdan Mew-jew;
Tổ phụ Jenku Dawvu, Tổ mẫu Jeneo Boje;
Tổ phụ Gangen Newang (tên vợ không được kể);
Tổ phụ Seageweng, Tổ mẫu Maw gueh.
Con cái họ, mười một người, đều là đầu của một chi tộc.
Năm chi tộc trở thành nước H’Mông.
Sáu chi tộc nhập với người Hoa.

Câu chuyện còn tiếp tục qua nhiều trang nữa, kể về sự phân rẽ giữa người Hoa và người H’Mông; những hành trình, sự thờ cúng ma quỷ, và sự phân chia thành các gia tộc của họ.

Họ thường ngâm nga gia phả của các nhân vật chính ngược dòng thời gian về tận lúc sáng thế trong các đám tang và đám cưới. Việc được dùng thường xuyên có thể giải thích cho sự chính xác của bài sử thi này.

Người H’Mông ban đầu không thờ thần tượng, nhưng học điều này từ người Hoa sau khi bị khuất phục. Bài sử thi này được học thuộc lòng và truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Nó được dịch và đem đến cho chúng ta với hy vọng rằng ta sẽ được cảm động để CẦU NGUYỆN THẬT NHIỀU cho họ. Đây là bằng chứng cho thấy họ đã từng biết Đức Chúa Trời chân thật. Hãy cầu nguyện để họ có thể học biết Đức Chúa Trời là Cha, và Chúa Giê-xu Christ, Đấng mà Chúa đã sai đến để làm Con Đường trở về với Ngài.

III. Ghi Chú Của Biên Tập Viên

Bản tường thuật đáng chú ý về sự sáng thế và cơn đại hồng thủy này dường như đã được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác từ tổ tiên của những người H’Mông ở các ngọn núi phía tây nam Trung Quốc, vì họ đã biết đến truyền thuyết này trước khi gặp các nhà truyền giáo. Nó được dịch sang tiếng Anh bởi nhà truyền giáo Ernest Truax, người đã dành phần lớn cuộc đời mình làm việc Chúa giữa cộng đồng người H’Mông nơi đây. Ông đã gửi cho tôi câu chuyện này nhiều năm trước, trước khi NXB Acts & Facts bắt đầu xuất bản. Gần đây, ông James Honeyman cũng có được một bản sao và gửi nó cho tôi. Ông ấy cũng đã có thể tìm thấy địa chỉ của bà Ellen Truax, góa phụ của nhà truyền giáo Ernest Truax, và liên lạc với bà. Bà Truax hiện giữ bản quyền bản dịch và đã hào phóng cho phép chúng tôi xuất bản nó như một bài báo "Tác Động", để các Cơ Đốc nhân khắp mọi nơi có thể nhận biết về ghi chép tuyệt vời này, và cũng có thể cầu nguyện cho người H’Mông như ông Truax mong muốn.

So sánh các chi tiết trong những truyền thuyết về trận Đại Hồng Thủy khắp thế giới

Dù chưa thể xác minh hoàn toàn tính xác thực lịch sử hay độ chính xác tuyệt đối của bản dịch, nội dung của nó mang âm hưởng mạnh mẽ của sự thật. Những khác biệt so với Kinh Thánh cho thấy nó không xuất phát trực tiếp từ các nhà truyền giáo. Tuy nhiên, những điểm tương đồng nổi bật lại gợi ý rằng cả hai đều bắt nguồn từ cùng một chuỗi sự kiện ban đầu. Dù thế nào, đây vẫn là một truyền thống đáng được chia sẻ rộng rãi. Nếu ai có thêm thông tin về truyền thống hay lịch sử người H’Mông, chúng tôi rất mong được lắng nghe.

Dịch: Richard Huynh

Nguồn: icr.org

Bài vở cộng tác hoặc góp ý xin gửi về tintuc@hoithanh.com

Bài Tham Khảo

Người H’Mông và người Miêu
https://vi.wikipedia.org/wiki/H%27M%C3%B4ng

Flood Legends
https://answersingenesis.org/the-flood/flood-legends/flood-legends/

Genesis 10 maps
https://huppbrian.us/bible-study/genesis-10-maps/

Truax, E. A. 1991. Genesis According to the Miao People. Acts & Facts. 20 (4).